Басты бетҚұралдарКеңес мәтінін тексеру
Кеңес мәтінін тексеру тур, модаль терезе және батырма үшін
Кеңестің тақырыбын, мәтінін және батырмасын қойыңыз — құрал ұзындықты формат шектерімен салыстырады, оқу уақыты мен оқылуды бағалайды, кеңсе тілін, ырықсыз етісті, бас әріптерді және «OK» сияқты батырмаларды белгілейді. Бәрі браузеріңізде орындалады.
—
Алдын ала көрініс
Барлығы браузеріңізде есептеледі — енгізген деректеріңіз ешқайда жіберілмейді.
Қалай пайдалану керек
- Форматты таңдаңызКеңестің, тур қадамының, модаль терезенің және батырманың ұзындық пен оқу уақыты шектері әртүрлі.
- Мәтінді қойыңызТақырып, мәтін және батырма — интерфейсте қалай көрінсе, солай. Формат талап етпейтін бос өрістер балды төмендетпейді.
- Тізімді қараңызҚызыл тармақтар ең маңызды: ұзындық, кеңсе тілі, түсініксіз батырма. Сұр тармақтар — ұсыныстар.
- Қайта жазып, салыстырыңызБалл мен алдын ала көрініс теріп отырғанда жаңарады. Сілтеме мәтінді сақтайды — редактормен немесе командамен талқылауға ыңғайлы.
Кеңес, тур және модаль терезе мәтінінің ұзындық шектері
Кеңестерді жүре оқиды: адамдар өнімге оқу үшін емес, жұмыс істеу үшін келеді. Сондықтан әр форматтың өз «зейін бюджеті» бар. Құрал мына редакциялық шектерді қолданады:
| Формат | Тақырып | Мәтін | Батырма | Сөйлем | Оқу |
|---|---|---|---|---|---|
| Кеңес | 40 таңба / 6 сөз | 120 / 20 | 20 / 3 | 2 | 7 с |
| Тур қадамы | 50 / 7 | 160 / 25 | 20 / 3 | 3 | 10 с |
| Модаль терезе | 60 / 8 | 300 / 50 | 25 / 3 | 4 | 20 с |
| Чеклист тармағы | 50 / 7 | 100 / 16 | 20 / 3 | 2 | 6 с |
| Батырма | — | — | 25 / 3 | — | 2 с |
Шектен 30%-ға дейін асу — ұсыныс, одан көп — қате. Бұл ғылыми стандарт емес, тәжірибе: Clew үлгілерінде осы шектерді қолданамыз. Қазақ сөздері жалғаулар есебінен ұзын, сондықтан таңба шегіне сөз шегінен ертерек жетесіз. Оқу уақыты минутына 165 сөз деген бағалаумен есептеледі; толығырақ мәтіннің оқылуын тексеру бетінде.
Құрал тағы нені тексереді
- Кеңсе тілі. «…мақсатында», «жүзеге асыру», «назарыңызға», «қажет болған жағдайда» сөйлемді ұзартады, бірақ мағына қоспайды. Әрқайсысына қысқарақ балама ұсынылады.
- Ырықсыз етіс. «Тізімде көрсетіледі», «өзгерістер жіберіледі» — кім әрекет ететіні белгісіз. Интерфейсте тікелей жазыңыз: «біз сақтаймыз», «қосыңыз». Құрал -ыл/-іл, -л жұрнағы мен -ады/-еді жалғауы бар осы шақ формаларын белгілейді; «Сақталды» сияқты қысқа мәртебе хабарламалары белгіленбейді.
- Батырма. Жақсы батырма әрекетті атайды: «OK» емес, «Жобаны құру». Қазақ тілінде етістік әдетте соңында тұрады, сондықтан құрал бірінші сөз етістік (Құру, Шақырыңыз) немесе табыс септігіндегі толықтауыш (Жобаны, Әріптестерді) болса, қабылдайды. «OK», «Толығырақ», «Осында басыңыз», «Жіберу» белгіленеді.
- «Сіз» бен «сен». Бір өнімде «сіз» бен «сенді» араластыру сенімсіз көрінеді. Сөйлем ортасындағы бас әріпті «Сіз» ресми хатқа тән, интерфейсте әдетте кіші әріппен жазылады.
- Леп белгілері және бас әріптер. Айқай сияқты оқылады және негізгі ойдан алаңдатады.
- Сөзбен жазылған сандар мен жаргон. «Үш қадам» → «3 қадам»; «юзер», «фича», «дедлайн» орнына «пайдаланушы», «мүмкіндік», «мерзім» деп жазыңыз. Қазақ мәтініндегі кіші әріпті латын сөздері де белгіленеді.
Сөз тізімдері бойынша тексерістер эвристикалық: ереже жалғамалы тілдің барлық формасын тани алмайды. Егер құрал табиғи естілетін тіркесті белгілесе, оны қалдырыңыз.
Кеңес мәтінін қалай жазу керек: бес ереже
- Бір кеңес — бір әрекет. Үш нәрсені түсіндіру керек болса, бұл үш қадамды тур немесе чеклист.
- Пайдадан немесе әрекеттен бастаңыз. «Тапсырма беру үшін әріптестерді шақырыңыз» — «Бұл бөлімде пайдаланушыларды басқаруға болады» дегеннен жақсы.
- Тақырып — негізгі ой, мәтін — толықтыру. Көбі тек тақырыпты оқиды.
- Батырма нәтижені атайды. «Әріптестерді шақыру», «Алғашқы есепті құру».
- Керек кезде көрсетіңіз. Кеңес адам тапсырмаға жеткенге дейін шықса, ең жақсы мәтін де көмектеспейді.
Көбірек мысал: пайдаланушы онбордингінің чеклисті және SaaS онбордингінің мысалдары.
Дереккөздер
- Flesch R. The Art of Readable Writing. Harper, 1949 — сөйлем ұзындығы және оқу жеңілдігі.
- Nielsen Norman Group. Tooltip Guidelines; How Users Read on the Web — nngroup.com.
- Trauzettel-Klosinski S., Dietz K., IReST Study Group. Standardized Assessment of Reading Performance: The New International Reading Speed Texts IReST. IOVS, 53(9), 2012.
- Қазақ грамматикасы: фонетика, сөзжасам, морфология, синтаксис. Астана, 2002 — етіс категориясы, ырықсыз етістің -ыл/-іл, -л, -ын/-ін жұрнақтары.
Жиі қойылатын сұрақтар
Кеңес мәтіні қандай ұзындықта болуы керек?
Қарапайым кеңес үшін мәтінде 120 таңба мен 20 сөзге дейін, тақырыпта 40 таңбаға дейін — шамамен 7 секундта оқылады. Тур қадамы сәл ұзынырақ, модаль терезе 300 таңбаға дейін болуы мүмкін.
Батырмада не жазылуы керек?
Әрекет пен нәтиже: «Жобаны құру», «Әріптестерді шақыру». «OK», «Толығырақ» және «Осында басыңыз» әрі қарай не болатынын айтпайды.
Интерфейсте неге ырықсыз етістен аулақ болу керек?
Ырықсыз етістегі сөйлемдер кім әрекет ететінін жасырады және ұзынырақ болады. «Өзгерістерді сақтадық» немесе «Әріптесті қосыңыз» — «Өзгерістер сақталатын болады» немесе «Әріптестер қосылады» дегеннен түсінікті.
Оқу уақыты қалай есептеледі?
Сөздер саны минутына 165 сөзге бөлініп, 60 секундқа көбейтіледі. 165 — бағалау: IReST оқу жылдамдығы зерттеуінде қазақ тілі жоқ, сондықтан жалғамалы түрік тілінің көрсеткішіне жақын шама алынды.
Тексерістер қаншалықты дәл?
Ұзындық, оқу уақыты және сөйлем ұзындығы нақты формулалармен есептеледі. Кеңсе тілі, ырықсыз етіс, жаргон мен етістіктер сөз тізімдері мен үлгілер арқылы табылады, сондықтан бір жағдайды өткізіп алуы немесе дұрыс тіркесті белгілеуі мүмкін.
Мәтінім серверге жіберіле ме?
Жоқ, тексеру браузеріңізде орындалады. Нәтижемен бөлісу үшін мәтін тек бет адресіне жазылады.
«Интерфейс мәтіндері» бөлімінде тағы
- Тултип пен турды оқу уақыты
Пайдаланушы тултипті немесе тур қадамын оқып үлгере ме?
- Мәтіннің оқылуын тексеру
Бұл мәтінді оқу қаншалықты қиын және қай сөйлемдер тым ұзын?
- Email тақырыбын тексеру
Хат тақырыбы мен прехедер телефон мен компьютердегі кіріс жәшігіне сыя ма?
- Сниппетті алдын ала қарау
Тақырып пен сипаттама Google-да қалай көрінеді және қысқартыла ма?