Тултиптер мен тур қадамдарын оқу уақыты

Оқу уақыты — сөздер санының минутына сөзбен берілген оқу жылдамдығына бөліндісі:

Әдепкі жылдамдықтар IReST (International Reading Speed Texts; Траузеттель-Клозински, Диц және т.б., 2012) зерттеуінен алынған, онда ересектер 17 тілде стандартталған баламалы мәтіндерді оқыды: ағылшынша 228, испанша 218, орысша 184, португалша 181 сөз/мин. Қазақ, индонезия және филиппин тілдері IReST-те жоқ, сондықтан калькулятор 165, 180 және 180 сөз/мин бағалауларын қолданады және мұны ашық айтады. IReST мәтіндері дауыстап оқылған; іштей оқу сәл жылдамырақ (Брисбарттың 2019 жылғы метаанализі ағылшын тіліндегі көркем емес прозаға шамамен 238 сөз/мин береді), бірақ интерфейс мәтінін бөліп-бөліп, алаңдай отырып оқиды, сондықтан бұл мәндер сақ бағалау.

Интерфейс мәтіндері үшін екі маңызды ескерту:

• Интерфейсті оқымайды, шолады. Тултипті әрекеттер арасында бөліп оқиды, көбіне кішкентай экранда, өз тапсырмасын ойлап отырып. Шын мәнінде бір сөзге зертханадағыдан көп уақыт кетеді, ал мәтіннің бір бөлігі өткізіліп кетеді — екеуі де орташа мәнге сенуге емес, қысқа жазуға себеп.
• Оқу — бүкіл өзара әрекет емес. Оқымас бұрын адам кеңесті байқап, ол нұсқайтын элементті табады; кейін батырманы іздеп басады. «Байқау және басу» өрісі бұл уақытты әр қадамға турдың жалпы уақытына қосады; екі секунд — сақ әдепкі мән.

Тултиптердің ұзындығына ресми стандарт жоқ. Калькулятордағы шектер — өнім интерфейстерінде онбординг кеңестерінің қалай жұмыс істейтініне негізделген Clew редакциялық ұсынымы; олар біздің тултип мәтінін тексеру құралымен үйлестірілген:

Қадам шектен 50 %-ға дейін асса «Ұзын», одан көп асса «Тым ұзын» деп белгіленеді. Сөздер, таңбалар және секундтар бөлек тексеріледі: ұзын сөздері бар мәтінде таңба шегі сөз шегінен ертерек бұзылады, ал телефондағы кішкентай бұлтты дәл таңбалар шектейді.

Онбордингте қысқалық неге маңызды

• Кеңес тапсырманы бөледі. Адам бір нәрсе істеуге келді, әр оқу секунды оны кешіктіреді. Бір қадамда бір ой — қысқа үзіліс.
• Ұзын бұлт интерфейсті жабады. 60 сөздік тултип өзі түсіндіретін элементті жасырады, әсіресе ноутбук пен телефонда.
• Ұзын тур адамдарды жоғалтады. Әр артық қадам — «Өткізіп жіберу» батырмасын басуға тағы бір мүмкіндік. Қадам бестен көп болса, кейінгілерін пайдаланушы дайын болғанда ашатын чек-параққа шығарыңыз немесе ол тиісті функцияға жеткенде екінші турды көрсетіңіз.

1. Әрекеттен бастаңыз. «Бастау үшін „Жаңа жоба“ батырмасын басыңыз» деген «Жұмысқа кірісу үшін батырманы басу арқылы жаңа жоба жасай аласыз» дегеннен жақсы.
2. Бір қадам — бір ой. Қадамда әртүрлі нәрсе туралы екі сөйлем болса, бұл екі қадам; бөлу нұсқасы сөйлем шекаралары қайда екенін көрсетеді.
3. Интерфейс айтып тұрғанды алып тастаңыз. Батырма жазуын қайталамаңыз және адам көріп тұрғанды сипаттамаңыз.
4. Толықтыруларды шығарыңыз. Түсіндірмелер, ерекше жағдайлар және «мұны кейін өзгертуге болады» — бұлтқа емес, қадамнан сілтеме берілген анықтамаға.
5. Батырма мәтін қызметін атқарсын. «Әріптестерді шақыру» батырмасы әріптестерді шақыруды сұрайтын сөйлемді алмастырады.
6. Оқылымдылық пен реңкті тексеріңіз. Қарапайым сөздер мен етіс түріндегі нақты сөйлемдер тезірек оқылады.

1. Trauzettel-Klosinski S., Dietz K., IReST Study Group. Standardized Assessment of Reading Performance: The New International Reading Speed Texts IReST. Investigative Ophthalmology & Visual Science, 53(9), 2012 — 17 тілдегі оқу жылдамдығы.
2. Brysbaert M. How many words do we read per minute? A review and meta-analysis of reading rate. Journal of Memory and Language, 109, 2019 — іштей оқу жылдамдығы.
3. Nielsen Norman Group. How Users Read on the Web; Tooltip Guidelines — интерфейсті қалай оқитыны және тултипке не жазу керектігі.
4. Clew. Интерфейстегі онбординг мәтіндерінің ұзындығы бойынша ұсынымдар (тултиптер, тур қадамдары, модальды терезелер, чек-парақтар) — калькуляторда қолданылатын редакциялық шектер.